024 6680 9640
THÔNG TIN TOÁN HỌC Lịch sử Toán học Việt Nam

Một câu chuyện đáng nhớ về lịch sử toán học Việt Nam


Ngày cập nhật: 30-11-2025:16-22-26 / Số lần đọc: 79
[GS.TSKH Ngô Việt Trung] Năm 1956 có 4 sinh viên toán được giữ lại làm cán bộ giảng dạy tại trường Đại học tổng hợp là Phan Đức Chính, Hoàng Hữu Đường, Nguyễn Thừa Hợp, Nguyễn Bác Văn. Họ là những sinh viên khoá  đầu tiên sau khi thành lập trường, tốt nghiệp chỉ sau hơn một năm học. Trong các thầy dạy toán lúc bấy giờ chỉ có một người có học vị tiến sĩ là GS Lê Văn Thiêm. 
Ông phân công 4 cán bộ trẻ phải nghiên cứu một số ngành toán học “hiện đại”, cụ thể Phan Đức Chính theo Giải tích hàm, Hoàng Hữu Đường theo Phương trình vi phân, Nguyễn Thừa Hợp theo Phương trình đạo hàm riêng, Nguyễn Bác Văn theo Xác suất. 
Ông Thiêm nói mình không biết nhiều về những ngành này nhưng có một số tài liệu nước ngoài để các cậu đọc. Những ngành này không có ai ở Việt Nam làm trước đó. Sau nhiều năm tự mày mò học, cả 4 sinh viên tốt nghiệp dở dang này đều trở thành “ông tổ” những ngành được phân công. Họ còn rất trẻ khi làm giảng viên ĐH Tổng hợp: Phan Đức Chính 20 tuổi, Nguyễn Thừa Hợp 24 tuổi, Hoàng Hữu Đường 20 tuổi, Nguyễn Bác Văn 21 tuổi. Trật đáng khâm phục!
Gần đây tôi được nghe câu chuyện này từ anh Tạ Duy Phượng, còn anh Phượng nghe chính GS Nguyễn Thừa Hợp kể trong một hội nghị kỷ niệm GS Hoàng Hữu Đường. 
Năm 1964 Đại học tổng hợp giữ lại 4 anh là Phan Đức Chính (giải tích hàm), Hoàng Hữu Đường (phương trình vi phân), Nguyễn Thừa Hơp (phương trình đạo hàm riêng), Nguyễn Bác Văn (Xác suất). Bên Đại học sư phạm giữ lại 6 anh là Đoàn Quỳnh (hình học), Lại Đức Thịnh (số học), Văn Như Cương (tô pô), Phan Đình Diệu (logic), Trần Văn Hạo (đại số), Võ Tiếp (?). Chắc họ được phân công nghiên cứu theo các ngành chuyên môn ghi trong ngoặc và có sự phân biệt giữa ĐHTH và ĐHSP.

Những câu chuyện như thế này nên được lưu giữ cho đời sau biết.

GS.TSKH Ngô Việt Trung
Viện Toán học - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam

Mời bạn đánh giá bài viết này!
TIN TỨC KHÁC
BÍ QUYẾT GIÀNH ĐIỂM TUYỆT ĐỐI MÔN TOÁN DÙNG CHO HỌC SINH ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT
BÍ QUYẾT GIÀNH ĐIỂM TUYỆT ĐỐI MÔN TOÁN DÙNG CHO HỌC SINH ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT
Ngày tạo 16:07 | 18/11/2025
Kính gửi quý phụ huynh và các em học sinh: Những cuốn sách đầu tiên “BÍ QUYẾT GIÀNH ĐIỂM TUYỆT ĐỐI MÔN TOÁN DÙNG CHO HỌC SINH ÔN THI VÀO LỚP 10 THPT” đã được in xong và chuẩn bị phát hành.
Cách chọn đội tuyển IMO của Nga qua chia sẻ của huấn luyện viên Kirill Sukhov
Cách chọn đội tuyển IMO của Nga qua chia sẻ của huấn luyện viên Kirill Sukhov
Ngày tạo 08:04 | 17/10/2025
Tại Kỳ thi Olympic Toán học Quốc tế gần nhất, các học sinh Nga đã giành được 4 huy chương vàng và 2 huy chương bạc; năm trước đó — 5 vàng và 1 bạc; còn năm 2022 — 3 vàng và 3 bạc. Thành tích “thú vị” ấy có thể đã không đạt được nếu hệ thống huấn luyện của đội tuyển không được thay đổi kịp thời.
Những nữ sinh của Việt Nam tham gia thi Toán quốc tế
Những nữ sinh của Việt Nam tham gia thi Toán quốc tế
Ngày tạo 11:25 | 02/08/2025
Chính thức tham gia Olympic Toán học quốc tế (IMO) vào năm 1974. Từ đó đến nay, lịch sử IMO ghi nhận Việt Nam có 13 nữ thí sinh đoạt huy chương ở đấu trường danh tiếng này.
Chuyện chấm thi Olympic toán quốc tế
Chuyện chấm thi Olympic toán quốc tế
Ngày tạo 08:47 | 31/07/2025
[GS.TSKH Ngô Việt Trung] Năm 2007 kỳ thi Olympic toán quốc tế được tổ chức ở Việt Nam. Tôi được phân công làm trưởng ban chấm thi. Ban chấm thi được chia làm nhiều nhóm, mỗi nhóm chỉ chuyên chấm một đề cho một số nước. Bài làm của từng nước cũng được đoàn các nước đó chấm riêng. Sau đó, họ sẽ thảo luận với các nhóm chấm thi của chúng ta để thống nhất điểm.
Thông tin cập nhật về Đội tuyển Việt Nam tại IMO 2025
Thông tin cập nhật về Đội tuyển Việt Nam tại IMO 2025
Ngày tạo 16:31 | 15/07/2025
Sau 2 tháng ôn luyện tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) thì vào 17h ngày 12/7 (theo giờ Việt Nam), 6 thí sinh của đội tuyển IMO Việt Nam bao gồm: Nguyễn Đình Tùng, Trần Minh Hoàng, Võ Trọng Khải, Trương Thanh Xuân, Nguyễn Đăng Dũng và Lê Phan Đức Mân với ID từ VNM1 đến VNM6, đã lên đường sang Australia tham dự kỳ thi Olympic Toán quốc tế lần thứ 66 tại TP. Sunshine Coast.